Untitled Page

"Millitim" Video

Millitim ghayät, qayghuluk halät, khardur nihayät, häsrät shikayät.
Millät bulghunush, tus shäkli çinish, shänidin tenish, resva ahanät.
Qay millät turmas, hiç bir oyghanmas, halini oylanmas, eghir qabahät.
Häy! nadan millät, saqaymas illät, hujuduñ zillät lärgä shahadät.
Bolduñ sän maymun, nishansis mäjnun, äkhlaqiñ mäl’un, iflas bir halät.
Hörlikni qoyup, qulluqqa uyup, shumluq qollunup, yatkä itahät.
Kötürüpsän daq, çilipsän dumbaq, yalapsän yalaq, bu bir-rizalät.
Hädisä khosh däp-vätän käñ bosh däp–kälnurghun qosh däp, qildiñ sadaqät.
Tälmürüp qakhshap, bärgänni ashap, häyvandäk yashap, eskip nijasät.
Bulghidiñ qanni, sattiñ vijdanni, qoyduñ imanni, yoq däp qiyamät.
Vätän millät däp, din üchün ghäm yäp, Ällåni äsläp, qildiñmu ta’ät.
Orap sälläñni, söräp mälläñni, burap zälläñni, izdäp ziyafät.
Gärtapsañ poshkal, yäp-yalap toymay, amin däp tinmay, qildiñ dalalät.
Kanvirtta alsañ, häm yangha salsang, ghänimät qilsang sholdur karamät.
Uyalmas räzil, himmätsiz säfil, näyrañbaz härkhil, yoluñ zalalät.
Dinni pärdä itip, imanni setip, älni aldatip, ishläp shirarät.
Yatgä qul bolup, yarimas pul bolup, qaghäz gül bolup, tapisän rahät.
Bu iñ uyalmas, päsliktin qalmas, tarikhtä bolmas, bukhil ita’ät.
Mundaq uyalmay, hiçbir oylanmay, shumluqtin qalmay, yashash habasät.
Du’ayiñ bikar, häq sändin bizar, çünki sän bedkar shumbät diyanät.
Ämdisän yashlär, ih! qapaq bashlär, äkhmäq adashlär, shäkling bir aqät.
Tarap beshiñni, yasap qeshiñni, yüz-köz qetiñni, shäkliñ nazakät.
Hämmidin burun, izdishiñ orun, sürätkäsh horun, maymun salapät.
Bir amal qilip, mängsepke yitip, özüñni setip, tapting sahät.
Vätänni soghat, qilsañ yoq uyat, alsañ mukafat, khäyri sahavät.
Özüñni insan diginiñ yalghan, çünki yoqalghan, sändin äsalät.
Insan bolmay qoy, häyvan bolup toy, qilmay böläk öy, bolmas khijalät.
Yoqal kün körmey, bulghunup yürmäy, shumdävran sürmäy, ih, nijis kasapät.
Yashimayla qal, dunyadin yoqal, tarikhtin soqal, yashash nihajät.
Mundak tiriglik, sesiq çiriklik, iplas yiriklik, jäzmän halakät.
Bolmastin särsan, dunyadin chapsan, yoqalsañ asan, tartmay malamät.
Sänlärdä inaq, mihri-ishtiyaq, birlik-ittipak, yoqap nahayät.
Häq yoligha khilap, täprikge ikhtilap, kazzap-mikrilap, türli adavät.
Çikidin tashqan, heddidin ashqan, shum nijislik basqan, bäkhitsiz halät.
Ornashqan üchün yishilmäs tügün, bolghach tün vä kün, balayi-apät.
Buhalni oylap, çidalmay qaynap, zarlinip qahshap, qiynaldim ghayät.
Likin äslisäm, oylap sözlisäm, ümüt közlisäm, kilur bisharät.
Dimäk millet aq, köz achsaq patraq, iqbali parlaq, bäkhti sa’adät.
Millätkä päslär, vijdansiz nijislär, hamaqät mäslär, bolmas kapalät.
Ih, äziz millät, bizdiki illät, barliq muzällät, därdi asarät.
Millitim oyghan, kötür bashing irghan, sini kharqilghan, zorluk siyasät.
Bu shumluq shorluq, basqunchi zorluq, vähshi qanhorluq, kältürgän halät.
Üstingdin basqan, çikidin tashqan, häddidin ashqan, balayi apät.
Emdi oyghunup, tirän oylunup, himmät qollunup, qilsañ jasarät.
Yoqolur kharliq, mähkum yasharliq, qulluq häm zarliq, qalmas shol saät.
Millitim çaqqan, köräshkä atlan, qollunup vijdan, ghäyrät shajaät.
Zor qural vijdan, häqqani jävlan, kirek ämäs äl’an, sün’i tigh alät.
Qurtul kharliqtin, qulluq zarliqtin, japakarliqtin, qozghal qil gharät.
Qulluqtin bosha, hör-ärkin yasha, sholdur käñ tasha, rahät paraghät.
Sän shanli millät, pak qanli millät, imanli millät, äsliñ nijabät.
Tarikhiñ ulugh, Turani urugh, iqbaliñ qutlugh, näsliñ salapät.
Sän üchün mäzlum, kharizar mähkum, hoquqtin mährum, yetish jinayät.
Millitim här’an, bolghin qahriman, hiç çagh-hiç zaman, bolma jababät.
Qorqanjaq kishi, ong kälmäs ishi, qayghuluq bashi, dili jararät.
Yüräksiz adam, da’im därt-äläm, häsrät-qayghu, ghämlärgä halavät.
Vijdanliq insan, yüreklik haman, qorqmay härqaçan, qilur riqabät.
Yatkä bash ägmäs, härgüz birilmäs, aldamgha könmäs, bolmas hamaqät.
Bolmas yalaqçi, tätür dumbaqçi, yalghan suvaqçi, päskäsh namaqät.
Qarar äsligä, baqar näslige, qilmas väslige, qarshi sanayät.
Näslidin tanmas, shänidin yanmas, härgüz bulghanmas, saqlar rijaät.
Ali insanghä, pak vijdanghä, qilalmas anghä, shumluq sarayät.
Vijdan arliqtin, qulluq zarliqtin, türli kharliqtin, bolur biraät.
Ovçigä tayghan bolush iñ yaman, bushumluq haman, eghir nijaät.
Ih, äziz millät, qollanghin himmät, basqil hörriyät üçün musapät.
Qulluq bäkmu ar, qulluq shärämsar, qulluqqa hushyar ilmas qarabät.
Qulluq jayilliq, qulluq ghapilliq, qulluq konuluq, qulluq atalät.
Qulluq çirkinlik, qulluq miskinlik, bitmäs ghämkinlik, qälbi qasarät.
Qulluq qattighlik, qulluq aççighlik, u här aludighliq, ing iplas halat.
Qulluq mäzlumluq, qulluq mähkumluq, qulluq mährumluq, qulluq shakavät.
Qulluq bihutluq, qulluq mähbusluq, qulluq mäyusluq, qulluq palakät.
Qulluq mäl’unluq, qulluq mäjnunluq, qulluq mähzunluq, qulluq ghabarät.
Qulluq äsirlik, qulluq häqirlik, qulluq dagh-kirlik, qulluq hisasät.
Qulluq dil körluq , üstidin zorluq, asti shum shorluq, tili kalalät.
Qulluq aqsaqliq, qulluq çolaqliq, äybi tolaghliq, hiç yoq kamalät
Qulluq izilish, qulluq däpsinish, qulluq yenjilish, qulluk kharabät.
Qulluq räzillik, qulluq sifilliq, yoktur isillik, yoktur sharabät.
Qulluq nadanliq, qulluq ziyanliq, qulluq yamanliq, qulluq adavät.
Qulluq osalliq, qulluq qopalliq, türli vaballiq, türli malamät.
Qulluq boshañliq galvang qashañlik, mätu sarañliq, yoqtur aqamät.
Qulluq iplasliq, soräm palasliq, sessiq-shum, pak bolmas natapät.
Qulluq bäk zarliq, namus vä arliq, anvah kharliqlärdin ibarät.
Härqandaq millät, mähkumluq muddät, yüzlängän zillät, basqay palakät.
Millätkä zarliq, mäzlumluq kharliq, ärkinsiz tarliq, qattiq haqarät.
Baghlaqta yatmish, kharliqqa patmish, izilipkitish häyvangha adät.
Qul bolup yashash, bärsä yäp ashash, tälmürüp qakhshash, iñ päs iradät.
Qulluqqa könüsh, mähkum kün körüsh, tarihtin öchüsh üchün dalalät.
Qay millät äsir, shol millät häqir, hayati eghir, hali hisarät.
Qul bolmay pütün, hör yashash üçün, yatmay tün vä kün, kiräk maharät.
Yäni oyghunup, qalqip irghinip, qizghin qollitip, türli jaladät.
Yitish nishangha, azatliq shangha, budur insangha, häqqani rayät.
Märdanä bolush, häqqani bolush, vijdani bolush, insani ghayät.
Shäräplik süpät, ali täbi’ät, insani khislät, insap adalät.
Bu ulugh nishan, hörlüktä haman, bolur namayän, iniq sarajät.
Hörlük zor nimät, ulugh ghänimät, millätkä hörmät, izzät mahabät.
Hörlük istiqlal, parlaq istiqbal, zor bäkhit ikhbal, lärgä isharät.
Hörlük pak yashash, minnätsiz ashash, khorluqni tusash, üçün vakalät.
Hörlük zor nishan, hörlük alishan, hörlük iñ obdan, milli hapazät,
Hörlük shäräplik, hörlük erizlik, hörlük zäräplik, hörlük litaghät.
Hörlük ulughluq, bähti tolughluq, köñli yorughluq, rast qäddi qamäd.
Hörlük gövhärlik, türli jävhärlik, qimmät äsärlik, bitmäs hazanät.
Hörlük ali hal, hörlük rohibal, bahargä misal, shokhluq taravät.
Hörlük bälänlik, hörlük khursänlik, hörlük dili nurluq, hörlük halavet.
Hörlük bidarlik, hörlük dildarlik, hörlük hushyarliq, hörlük parasät.
Hörlük helimliq, hörlük kerimlik, hörlük yeqimliq, hörlük samahät.
Hörlük illighliq, hörlük silighliq, obdan qilighliq, shükri qana’ät.
Hörlük pasaät, hörlük balaghät, hörlük zakavet, hörlük khazakät.
Hörlük tilisaq, hörlük dili aq, hörlük khush äkhlaq, hörlük matanät.
Hörlük härqaçan, insani vijdan, buni uqmighan, ghäplät jahalät.
Hör ärkin yashash, qulluqtin boshash, qandaq millätdash, üçün layaqät.
Hörlük ali bagh, çinari yapraq, köngüllük häryagh, ajayip rahät.
Hör bolmay pütün, dildiki tügün, yishilmäs hiçkün, öçmäs hararät.
Hör ärkin azat, yashash bizgä zad, qähriman äjdad, lärdin varasät.
Vätängä khizmät, millätkä räkhmät, hörlükke himmät, qärzu amanät.
Vätänni setish, qanni bulghutish, shumluqta yetish, iñ zor khiyanät.
Vätängä köyüsh, millätni söyüsh, shu yolda ölüsh shanliq sharabät.
Ih, vätändashlär milli qandashlär, härbir dindashlär, mäqbul riyazät.
Vätänni saqlash, millätni yaqlash, yüzini aqlash ulugh ibadät.
Millitim azat, vätinim abat, barçä dillär shad, digän bisharät.
Qay zaman yañrar, yär yüzi añlar, täbrikläp dañlar, äyläp ziyarät.
Toshar khushalliq, tüger malalliq, kitär vaballiq, bolur khosh halät.
Bu halde millät mustäqil dövlät, körüp biminnet, yashar salamät.
Shol çagh bu vätän, gülzarliq çimän, milli änjimän, güllär davamät.
Zor täräqqiyat, güzäl islahat, türli käshpiyat, qaynar sanaät.
Kiräk härbarä, tädbir vä çarä, härkhil idarät, härbir vazarät.
Qurulghan haman, härbir zor organ, här türli mäydan, härbir nazarät.
Sholçagh tokhtimay, harmay çarçimay, ishläydu qalmay, härbir jamaät.
Çünki öz dövlät, lizzetlik nihmät, härqandaq millät, üçün zor rahät.
Çünki här millät, qursa özdövlät, bitmäs zor nihmät, bitmäs halavet.
Türüktur vätän, bay güzäl çimän, här türli madän, här khil ziraät.
Baghi bostanlär, taghu mäydanlär, därya ormanlär, häybät sayahät.
Çarva häyvanat, härkhil bina tat, türli mähsulat, häddidin ziyadät.
Qançi täbirläp, makhtap täsvirläp, yazsa bir birläp, bitmäs ravayät.
Qisqisi millät, ärkin hörriyät, bolup özdävlät, qurghanlam saät.
Bolghay, gül haman, dili shadaman, qalmas hiç ärman, häsrät-nadamät.
Oyghan millitim, oylan millitim, qollan millitim, himmät jaladät.
Oyghunup hushyar, bulup pidakar, vätänni härbarä qilghil himayät.
Bolur shol zaman, müshkülüñ asan, qilghusi haman, sini hapazät.
Häqqani küräsh, insani küräsh, vijdani küräsh, qur’ ani ayät.
Vätänge pida, milletkä ada, bolghangha khuda qilur inayät.
Amin! amin! rabil alämin! qilghil pat yeqin du’a ijabät.
Ya Rab! Ya Kärim! Rakhmanir Rahim! män muzättärlärdin, boldum bitaqät.
Ya Rab! mini pat, zindandin nijat äyläp hör hayat, qilghil inayät.
Yoq sändin böläk, män üçün yöläk, sändin zor tiläk, äl isti anät.
Qil maña räkhmät afi-mäghfirät, äyläp, märhämät, tövpiq hidayät.

Munajat

Jiger pare, yurek yare, siqilsa ten’ara janim,
Weten derdi ghimi millet bilen olsem yoqtur ermanim.
Wetendep-dinu-milletdep besihimgha herbala kelse,
Bilurmen bexti iqbalim, shereplik pexri unwanim.
Derixa, wetinimni gheyriler zorlap besip alghach,
Yurek baghrim koyup, qanim qizip, qaynaydu wijdanim,
Buyuk tarix, azat millitim qulluqq aylanghach,
Peqet taqet qilalmay ortunup yanmaqta heryanim.

Qiyip bashim, eqip yashim, chushup rohim ,sunup konglim,
Orap ghem-qayghu halimni yitishmey charu-dermanim.
Izildim, biqar oldum likin bolmudum naw’mid,
Sebepkim waqitliqdur bu izilgen bu siqilghanim.
Nishanemge yitishmekke ishenjim zor toluq chunki ,
Digech horluk uchun qandash-tilekdashlar pida janim.

Tur, ey Turk erliri bu ar namausni koturmestin,
Tining irghat , kozung ach, bash koter, ewladi Turanim,
Oghuzxan, chong babam Aprassiyap , Atilla, Bughraler,
Buyuk kok tughlirin dep kokke yetti ah tartqanim.
Buyuk altun komush orda qurulghanda shol tughni.
Quchqlap turghanimda aqsa arman yoq qizil qanim.
Saqal sachim qizil qangha boyalmastin qaza qilsam,
yumulmastin kozum, dilda qalur, hesret we ermanim.
Irishmek erkin-azatliqqa heqqani kuresh birle,
Asarettin weten milletni qutqazmaq mining shanim.

Abdul Eziz Mekhsum

"Ey zeher...ti, Shumluqta Pukhti"

Ey zeher...ti, shumluqta pukhti,
Mekkar al sukhti, kha'n shum khislet.
Sendek wijdansiz mel'un imansiz,
Meslek nishansiz, sanga ming lanet.

Ey shum ghanjur it, zeher chaqqan pit,
Chirkish bedbuy jiyt, iplas tebi'et.
Tiningni dise, put qolung pise,
Hujuding ise, menhus bedniyet.

Hey murter fasiq, kazzap munapiq,
Lenetke layiq, herdem hersa'et.
Hey din dushmini, nijis sirqini,
Yer yutsun sini, ey yaman ghillet.

Chong sen bir merez, dushmen bigherez,
Kozi sirt shumbez, ishlishing tohmet.
Ey yoldin azghan, qarayuz bolghan,
Reswa bulghanghan, aqarmas meynet.

Ey zeher ilan, dili kor chayan,
Ey wehshi qawan, balighing apet.
Ey qara niyet, yoq insaniyet,
Ya heqqaniyet, sende yoq halet.

Ey sen yalghanchi, yuzsiz aldamchi,
Lapchi hem damchi, deyuz bedniyet.
Ey kha'in mekkar, barmu sende ar,
Ey bed niyet birkar, rezil kasapet.

Shum chiray le'in, ekhlaqsiz...,
Turunggaz nepret.
Shum telet eblekh, shum qiliq ekhmeq,
Pes merez metu, putun shum supet.

Mel'un jaqari, shum dil azari,
Khuda birazi, kani shaqawet.
Ey qara yuz nijis, utup ketken pes,
methem nakes, ghaljir it telet.
Sihin chin tamam, barlighing haram,
Gheybet-shikayet.


                        Abdul Eziz Mekhsum

"Herkim Oz Bekhtining Ustazidur"


Eqli bar herbir kishi, oz bekhtining ustazidur,
U heqiqetni ozige, dos tutushqa arzudur.

Soqmisa gerche yurek, mundaq ulughwar roh bilen,
Ushbu insan gewdisi, goya quruq bir jazidur.

Ah yurek bir parche goshtur, me’inisiz soqsa eger,
Del uchagh alghan nepesmu, khuddi karbon gazidur.

Beziler donggeydu barliq ishni bir teqdirgila,
Chushunelmey Tengrining, teqdirini kop azidur.

Qildi bir bana sewep, teqdirge qilmay hich kuresh,
Bashni bassa eger, tagh boysunushqa razidur.

Se’i qilmay bekhit-taley, izdigenlerdin likin,
Khelqim emes hetta yaratqan, Tengrimunarazidur.

Chunki bu alem ezeldinla, sebepning alimi,
Del uning eksinche sozler, kona yotqan mazidur.

Eytti Heq “Enleyselil insani illa mese-a
(Insan ozining qilghan yakhshi emel-ejrige layiq sawap we yakhshiliq tapidu)”,
Ushbu Qur’an me’inisi, dilge ishpaliq duridur.

Barche ishlerge sebep, ishleshni Tengrim buyridi,
Kim emel qilsa uning, qelbi haman gulzaridur.

Yaltirap turghan quyashning nurini qeghez bilen,
Tosquchu murtetlidin, Allah haman bizaridur.

Hemmidin ela we ustundur, Khudaning sozliri,
Burmilanghan gheyri soz, yatning heset ah zaridur.

Ujmepish aghzimgha chush dep, yatsa nadanlar eger,
U khiyal kepterlirining, chushidiki perwazidur.

Beziler khelq qanteridin, su ichishni izdisher,
Bu tirik tapliq peqet, it-borining elpazidur.

Beziler rahet-paraghetlerni taley dep tonup,
Deydu u tartqan azabini, shum pelekning kajidur.
Tengrining teqdirige elbette ten bermek kirek,
Bezi yalghan petiwa, sheytanlining rengwazidur,

Bekhitsizlikning sewepkari bolur herkim ozi,
Chunki herkim qilmishi olchesh uchun tarazidur.

Tengrim Allah bendini okhshash yaratqan eslide,
Qilmisa herkim sebep bir parche nangha zaridur.

Millitimning ah nadamet menbi’ini izlisem,
Se’isizliktin kilip chiqqan yurek mungzaridur.

Oylisam men bekhit-taley deydighan soz esli yoq,
Bizge lazim bolghini ismi emes jismanidur.

Eslide Allha bendisini rahet korushke buyrighan,
Ih! likin tartqan azabi ozining peymanidur.

Heqte Ala bendilerge hich qachan zalim emes,
Belki shadliq sazighe sozi uzulmes taridur.

Bekhit-taley deydikenmiz zadi u oylang nime?
Ishlise chishleydighanning kozligen jananidur.

Ah sebep qilmay turup janangha yetmes hich kishi,
Yetmigenler bu jahanning bir horun insanidur.

Barche iplas ishlini ozmeyliche sadir qilip,
Arqidin teqdirge donggeshmu uning bohtanidur.

Beziler hakim we mehkumluqni teqdir dep bulur,
Belkim mehkum elni hakim eyligen jan-malidur.

Tughulush bir kun olushtek ish haman teqdir bolup,
Oz hayatingda bolur ish belki juz’icharidur.

Shunche qanunluq qilip, bizni yaratti ol Khuda,
Belki birtamche sisiq sulerdiki Heq janidur.

Eslisek biz qaysiwakh, olmekni bilmeymiz peqet,
Bu kebi ishlar taman, bir Tengrining pinhanidur.

Birmu tuwriksiz ejep, ustungde kok gumbez turur,
Bumu Tengrimning yaratqan, yette qat asmanidur.

Kunduzi kunni korung, akhshamliri ayni korung,
Her kuni tangdin kheber, bergen khuda cholpanidur.

Nechche milyonlap sama yultizliri seyre qilur,
Qanche alimler uni bilmek uchun awridur.

Bu kebi ishlar tamam, shekshohbisiz teqdir bolup,
Beziler altungha mis almashturup awaridur.

Beziler herkhil balagha muptila bolsa eger,
Tengridin kormey peqet, deydu palan-pistanidur.

Beziler herkhil gunahlarni qilip qesten ozi,
Donggise teqdirge u, yalghanchining yalghanidur.

Tengrimiz qilma digen ishlarni u tekrarlap qilip,
Qanche epsuslansimu, kazzaplining pushmanidur.

Bir kishi derya libide ussuzliqtin olsimu,
Buni hem teqdirge artish Tengrige bohtanidur.

Nazu -ni’imetlerni yoqtin bar qilish teqdir ishi,
Buni ishlep yep-yimeslik bendining eb alidur.

Ikh, halaldin tertokup, yimekni Tengrim buyridi,
Likin ishlebtibyise, uning turmushi shahanidur.

Ah horunluqni ozge kespi qilghanlar ozi,
Tabsa yep ger tapmisa yimeydighan it janidur.

Bu jahn qisqa jahan, hichkim anga baqi emes,
Akhiretke nispeten bilsek bu dunya panidur.

Bu jahanni kim ozige me’inilik otkuzsila,
Khah u dunya khah bu dunya oz-ozige khanidur.

Kimki Tengrim teqdirini toghra-ras dep tonisa,
Her qachan andaq kishi , Allahgha chin dostanidur.

Beziler Qur’an oqup, Qur’angha qarshi ish qilur,
Dinni buzghan andaq kishi, barche el yamanidur.

Her kishi oz arzu-armanigha qanmaq uchun ,
Qilsa bir se’i sebep, oz derdining dermanidur.

Chin heqiqet nededep, izdep yurushning orni yoq,
Bu heqiqet Heq Kalamida, ab-uchuq ashkaridur.
Bilsingiz Qur’an-hedis mutleq heqiqetdur ebet,
Chunki u Heqning kalami , hem Rusul ehkamidur.

Izlisek bekhit-sa’adet, shu Kalamda bar idi,
Paydilanmastin ejeb, biz hemmidin weyranidur.

Paydilanghachqa likin, kuppar-nasaraler bugun,
Zangliq qilip bizlerni , oz konglide heyranidur.

Bizni bir gheplet boshukte, tewritip elley itip,
Kokta uchqan suda uzgen, yatlining qapqanidur.

Chunki u qildi qural, jengde quralni da’ima,
Biz likin mehrum bolup, kelgech ilim bicharidur.

Shunche miskin shunche bichare qilip qoyghan nime?
Oylab korsek bilimdin ozge tutqan yaridur.

Hey qirindashlar korunglar, bu jahanning karini,
Hemme ish baghliq ozengge, chetlining nime karidur.

Qoldiki Qur’anni da’im, takhti bishigha eb qoyub,
Gheyri izimge aldinishmu, bizge nomus aridur.

Millitim Qur’anni Turlki tilida ugense eger,
U putun khelqim uchun, nurluq yurek dildaridur.

Chunki bu Qur’an kirim, chong nazu-ni’imet baghchisi,
Biz uninggha chaqirilghan Tengrining mihmanidur.

Ushbu mihmanlar qataridin, qet’i orun almaq,
Ehli Islamning shereplik, pekhirlik unwanidur.

Heqte Ala rehmitini sozlisek heddidin tola,
Ushbu Qur’an bizge qilghan, eng buyuk in’amidur.

Qanche ichkirlep kirip, yetkende Qur’an tektige,
U kongul gulzarining, tozimaydighan bostanidur.

Bezilerning qollirida bibaha goher bayliq turup,
Bir tiyingha zar bolup, yat ishkide diwanidur.

Bilsingiz Qur’an quruq, dastan emes insan uchun,
Belki Tengrimning nesihet eyligen izharidur.

U peqet bir qilche ozgermeydighan qanun-bolup,
Likin ijra qilmisa her ikki alem kharidur.

Bizge u tarikh elide, emridin Bergen khaber,
Bu uluq uch ish haman, bizlerge chong hemkaridur.

Ushbu Qur’an menisini, bilmigech nurghun kishi,
Deydu kop tekrarlisa qila, derdimizge dardidur.

Ger anga qilmay emel, koplep oqup sup-sup dise,
U kishining qelbi paklanmay haman bimanidur.

Tengrimiz oqughin digech, da’im oqub ugunish kirek,
Me’inisini ugunush esli uning nishnidur.

Heq bilen nahaeqni kim, tetqiq qilib ajratsila,
U ozi alim bolub, elning soyer dildaridur.

Sellini keyse yoghan, Qur’angha qilmastin emel,
U erepche terjiman, weya hayasiz qaridur.

Bezi alim men digenler ugunishning ornigha,
Nezre bar deb her qeyerde, herqachan teyyaridur.

Pah ulardin ulge alghan, nepsi sheytanlar haman,
Chong temakhorluq bilen, sa’il kebi teyyaridur.

Bezi ishanlar neshe chekmish khudaning ishqida,
Nangha ashiq sakhta kazzap, ot uchun perwanidur.

Beziler ozini musulman, chaghliship dawa qilur,
Qilmishi emma uning shekshobihsiz kupparidur.

Beziler bolghachqa Qur’an me’inisidin bikheber,
Pe’ilidin yanmay haman, yurgen yeri meykhanidur.

Bezi bir asi gunahkar, bendining qilmishliri,
Bihisab bolghan sama’e yultuzlirining sanidur.

Kim khataliqtin eger, qol uzsila uzul-kisil,
Efri qilghay Heqte Ali qehridin amanidur.

Kim eger towbe qilib, otkuzmise qayta gunah,
Ah nesuha de kanga, Allah Igem Rehmanidur.

Heqte Allahning salami, tugumes bayliq bolub,
Her bir sozi bir mojize, gohiri durdanidur.
Burmulash ya yoshurush ya awutish mumkin emes,
Chunki qil sighmaydighan, Heqning hokum i’ilanidur.

Dindiki mezhepchilik Qur’angha mutleq zit bolub,
U putun Islamiyetni, parchilash qingraghidur.

Ehli Islamning yoli, ikki emes birdur peqet,
Nechche mezhebge bolush, buzmaqqa tuzgen charidur.

Heme ishqa bir khuda, peyghembiri qilsa hokum,
Burmulab kirgen qoshumche, yatlar urghan deridur.

Birlishishke qildi dawet, ol hedis Qur’an uchun,
Qilmisa herkim emel, kongli haman deshwaridur.

Oylisang birbagh chiwiqni, sundurush mumkin emes,
Gerche bir-birlep oshutsaq hemmisi tarmaridur.

Kimki bu achchiq sabaqni, ozige derslik qilmisa,
Herqachan meghlub bolub, qilghan ishi bikaridur.

Heq sozini nasikh we mensukh dimek toghra emes,
Barliqi kuchke ige, wakhti we peyti baridur.

Ehli Islam ejnebiler, aldigha gul bob birib,
Payda qoghlab aqibet, tapqanliri ziyanidur.

Bilsingiz Qur’angha zid, bolghan tamam dini kitab,
Kun yuzini qaplighan , goyaki chong tuzangidur.

Chin heqiqet chin adalet, mergizi her dayima,
U tuzanlarni surub qoghlaydighan buranidur.

Beziler maza-mashayikhtin tileydu bekhtini,
Bizge bu mushriklining qurghan choqum zindanidur.

Beziler hayat mazar deb ewliyagha bash qoyub,
Bu hile aldamchilerning azdurush amalidur.

Ewliya dep kishi yoq, diyishke bolmaydu likin,
Chin heqiqet chin adalet, del uning ruhsaridur.

Kim heqiqet bayrighin, mangsa tutub seb aldida,
Ewliyadur ol adalet, tekhtining sultanidur.

Ewliyaliq shertige toghra kilur shundaq kishi,
Bezi ashiqlar-saranglar, pul maligha mestanidur.

Ushbu yalghan ewliyalerge, bazaar yoqtur bugun,
Chunki bu otmush emes, bashqa bir dewranidur.

Biz choqunmaymiz eger, bolghandimu ras ewliya,
Egishib bille mangurmiz, chunki u heqqanidur.

Bir khudadin bashqa hichkimdin pana kutmek khata,
Bendidin kutmek pana, mushriklining elpazidur.

Barche makhtash-makhtinish, bilsek peqet Allahgha khas,
Ewliyadin tilimek, elhemduning inkaridur.

Meyli qandaq ewliyalar-enbiyalar bolmisun,
Qutriti yoq bashqurushqa Tengrining jakaridur.

Kimki egerde ewliyaliqning tonigha yorgunub,
Aldisa oz khelqini weylun uning makanidur.

Ushbu ot sirtida qalmas, natoghra egeshken kishi,
Tengla kun adli adaletning jaza meydanidur.

Beziler ozini Seyid ewladi dep aldashliri,
Bumu hem aldamchilarning shum tuzaq qapqanidur.

Bezilerning bu kebi aldamchilerni yaqlishi,
Koz yumub mutleq heqiqetke chapan yapqanidur.

Oylisang aldamchilarning bu kebi qilmishliri,
Oz puti turghan derekhqe paltini chapqanidur.

Kim eqide hem ibadet, din uchun khizmettidur,
Atisi kim bolsa bolsun, u Seyid ewladidur.

Jumlidin Appaq Ghoja Kha’inlining aldinqisi,
U heqiqette yawuz, dushmenlining ishanidur.

U ozini khush puraqliq, gul qilib korsetsimu,
Esli bir shumbuy bolub, shekli uning reyhanidur.

Ah uning zulmet dighidin, konglumiz mejruh bolub,
Ta yurek hazirghiche, hesret-elemdin yaridur.

Ishbu ehwalni chushenmestin, nadan khelqim bugun,
Belki Appaqni tawap, eyleb ejeb awaridur.
Hem sebeb qil hem teleb qil, umudni Allahdin tile,
Ikkisi birleshsila, meqsetke yetmek baridur.

Ishligil hem tiligin, Qur’an oqub durt oqub,
Ishlimey qilmaq dua, kimler ugetken charidur.

Ol khdaning emrini, oz eyni ijra qilmisaq,
Aqibet mundaq kishining , orni ot gulkhanidur.

Belguleydu ikkidin birini ozungning qilmishi,
Chunki bu alem ezeldin, imtihan meydanidur.

Uyalmastin ot-saman yigen ishektek beziler,
Ejnebiler noqtisigha, bashin tiqib awaridur.

Kimki tenqidi qarap, achsa bu heqte lebzini,
Khilmu-khil qalpaq jaza, shu zaman teyyaridur.

Bezilerning lebzi hergiz, okhshimaydu diligha,
U peqetla ikki yuzlik, lalma it elpazidur.

Beziler dayim kimining, ikki lebige dessigey,
Bumu khuddi del munapiqliqning khuy ep-alidur.

Ming isit milyon isit, milyard isit deymen shunga,
Yurugim hesret dighidin, pare-pare yaridur.

Bekhitsizlikning asasi, yildizini qazsam bugun,
Ne sebebtin bolghini, elge ochuq ashkaridur.

Oylisam bu aqibetke, bizni duch qilghan peqet,
Bekhti kajliqmu emes, mehkumiyet jeryanidur.

Bu mining tehlillirim bir khil tewekkulmu emes,
Chunki tesdiq eyligen, ol Tengrining Qur’anidur.

Bu heqiqetni chushengen hem kongul bergen kishi,
Ikki alem aldida, bir aq niyet merdanidur.

Qay kishining yuriki, soqsa heqiqet dep eger,
Wah uningki bash qumandani peqet wijdanidur.

Bu kongulning sehinisini, yorutub turghan peqet,
Khuddi mingwatliq chiraqdek, dildiki imanidur.

Beziler mundaq yoruqluqni likin anche khahlimas,
Qelbi kor haywan tebi’et kimsening ehwalidur.

Qol uzeyli bizge singgen barche naheq ishlidin,
Heqte Ali heqqide, yol bashlighan ghemhoridur.

Esli bizni heq kalamdin, tamam mehrum qoyub,
Bezi yalghan petiwa, qilghan bilimsiz qazidur.

Dindiki olchemlini hem awutub hem kemlitib,
Burmulab buzghan yene, meddah we Qur’andazdur.

Herne ishning layighida, ton pichish bekmu mohim,
Heq kalami biz uchun, ong toghra bir endazidur.

Biz shunga Qur’angha zit, bolghan toqulma sozlini,
Bir qatar islah qilish, eng nokhtuluq bir baredur.

Bezi ilghar oy-pikirlik ehli Ismalar haman,
Bu qulublarni ichishning, jenggiwar serdaridur.

Eytimen keskin shunga, heryerde-hermakanda hem,
Kim kuresh qilsa anga, bekhti-sa’adet yaridur.

Bir sebeb qilmay turub, bekhting qushini qoghlisang,
U tutuq bermeydighan, bir khil khiyal janwaridur.

Bekhit-teleymu kureshtin, qolgha kelgey herqachan,
Qatnishib olse she’hid, qalsa egerde ghazidur.

Kimki mundaq shan-shereplik, yolni tallap mangsila,
Ikki alemde uning, qelbi haman pak tazidur.

Beziler goya gacha hem gas wehem ema bolub,
Usratelmusteqimdek toghra yoldin azidur.

Shunche daghdam yolni Allah, korsutub tursa ochuq,
Egri yollarda yurub, ozining gorini qazidur.

Toghra yoldin qilchilik chetnimey mingish kirek,
Yakhshiliq birlen yamanliqni perishte yazidur.

Beziler aldaydu elni, eksi sozlerni qilib,
Bu yasalma soz peqet, girmchining pedazidur.

Bu nijisler sozliri pah anglimaqqa bolghidek,
Temini korseng titib, goyaki aghu-lazidur.

Tashlimaydu jan baqar, itler khushamet kespini,
Beziler ezib azazul, dushminining yaridur.

Qar bilen komgen jesetni, yoshurush mumkin emes,

Yapsimu gul chembirek, bu beribir ashkaridur.

Beziler rast ornigha, yalghanni yalghanni sozleb jan baqur,
Bu mining teswirlishim, shu ikki tib obrazidur.

Heq bilen batilni ajratmaq uchun wijdan kirek,
Ushbu wijdan buyriqi, el bekhtining ustazidur.

Kim eger pak saqlisa, wijdan ile imanini,
Qish-zimistan bolsimu, kongli baharnig yaridur.

                                                                                Abliz Mekhsum Ezizi

                             (1979)

"Heqni Dost Tutqay Kishi"

                                     Abiz Mekhsum Ezizi

Heqni dost tutqay jahanda, eqli bar herbir kishi,
Heq uchun qilmaq kuresh, chin ehli wijdannining ishi.
Heq bilen naheqni ajratmaqqa danaliq kirek,
Kim uni ajratmisa yoqtur uning eqli hoshi.

Bir missal barki heqiqet igililur sunmaydu digen,
Sundurushni oylighan ekhmeqlerning ukhlap chushi.
Kim heqiqetni ozige qilmisa yan qural,
Ketmigey uning bishidin naheqiqetning mushi.

Aqibet mundaq kishi pushman otida ortunup,
Qorilur ozining yighi birle haman ozining goshi.
Kimki yashliq omrini otkuzse pushmansiz eger,
Jan chiqar halettimu, hemra bolur kongul khoshi.

Su kitip tashlar qalur, osma kitip qashlar qalur,
Ah, omur ketkendimu, tarikhta qalghay otmushi.
Chach kitip bashlar qalur, challar kitip yashlar qalur,
Yashqimu bar bir olum, bir kun toziydu turmishi.

Shu seweplik sen waqitmi khuddi gowherdek tonu,
Salmisun ghepletke ya “altun boshuk” ning tewrishi.
Se’i qilmaq ijtihat qilmaqqa Tengrim buyridi,
Ujme pish aghzimgha chush dep yatsa bolmaydu kishi.

Yashlighingni bir minutmu menisiz otkuzmigin,
Shuni chongqur oylighinki, ming yashqa kirmeydu kishi.
Sen weten-millet uchun jan koydurup al yakhshi nam,
Bu jahandin bir kitip, ikkinji kelmeydu kishi.

Bu jahan yakhshi-yamanning imtihan meydanidur,
Belguleydu ikkidin, birini ozungning qilmishi.
Kimki omur tarikhigha salsa eger zerriche dagh.
Qannche pushman qilmisun, keynige yanmaydu yeshi.

Bir maqal barki “chishingning barida gosh ye” digen,
Qayta chiqmaydu chushup, ketse misalen bir chishi.
Aqibet mingey ysghach atqa tam shahu-gaday,
Bolmidi alemge tuwruk ah Sulaymandek kishi.

Besh minutluq nefsi sheytan keynige kirme shunga,
Sub-suzuk sudek iqip, ot bolmaghil kolning lishi.
“Birni bir deymiz” digen, ehli khoten ejdatliri,
Chin heqiqetmu jahanda bir bolup yoq tengdishi.
Shu heqiqetke yitishni arzu we arman qilip,
Uchudu alem ara perwaz qilip pikrim qushi.
Aqibet chiqqay hujutqa, kozligen heqqaniyet,
Qanchilik kaj bolsimu, bu shum pelekning gerdishi.

Heq uchun kokrek kirip, otken iken Sadir bowam,
Boldi qurban ushbu yolda, shayir qaynam orkishi.
Ah, buningdek minglighan-milyunlighanlar ottighu,
Bol shularning ta ezeldin, ta ebetlik yoldishi.

Chin heqiqet ashnalilar, dayim anga waris bolup,
Bol ularning eng subatliq jenggiwar meslekdishi.
Bu heqiqet bu nesihet, bir kishige khas emes,
Chin emel qilsun anga-khahi erkek khahi chishi

                          (1978)

Abliz Mehsum Heqqide...